MEDIUM MUNDI



MEDIUM MUNDI
menu
biblioteka MM


nasze centrum swiata
Posłuchaj fragmentu "Traktatu o historii religii" Mircei Eliadego


polecamy
W przestrzeni dotyku - wprowadzenie
   Cielesność to ważny temat współczesnej humanistyki. Nie zawsze jednak należycie doceniany. Przywykliśmy myśleć o ciele jako o czymś pośledniejszym, drugorzędnym, wstydliwym. W refleksji nowożytnej nie zauważano osobowego charakteru ciała. Od czasów Descartesa podmiot nader często utożsamiany był z czystą myślą. "Ja" nie miało cech czasoprzestrzennych, było różne od ciała (pojmowanego już tylko jako rzecz, zwykły mechanizm, którym człowiek włada). Uświadomiono sobie wszak, że ciałem nie sposób posługiwać się z takim dystansem jak maszyną, że - jeśli tylko chcemy dobrze rozumieć siebie - nie unikniemy identyfikacji z własnym organizmem: nie tylko posiadamy ciało, ale również jesteśmy ciałem. Cielesność to nieredukowalny składnik tożsamości. Tym samym zaś także nośnik znaczeń. Przeżywanie cielesności może być bardzo różne w zależności od wzorców kulturowych i indywidualnych pragnień. Jak mówił ks. Józef Tischner, w rozwoju człowieka ciało "wprowadza się w grę", a przez grę wyrażamy rozmaite stany duszy.

   W projekcie, który przedstawiamy, zajmujemy się ledwie fragmentem obszernego dyskursu cielesności, z jakim mamy do czynienia we współczesnej humanistyce. Koncentrujemy się na dotyku. Arystoteles uważał, że to zmysł fundamentalny - jedyny, jaki musi mieć istota żywa, żeby w ogóle istnieć, i najdoskonalszy, jaki ma człowiek. Dotyk jest również podstawową wartością życia ludzkiego (człowiek niedotykany umiera).

   Będziemy tę kategorię rozumieć dosłownie - jako doznanie natury fizycznej i psychicznej - ale także metaforycznie - jako naznaczony "cielesnością" symbol różnorodnych egzystencjalnych doświadczeń. Namysł nad dotykiem to także możliwość refleksji o ambiwalencji i skomplikowaniu ludzkiego bycia w świecie (dotyk między pieszczotą a bólem, bliskością a zranieniem, pomocą a krzywdą - bywa, że jednocześnie na obu biegunach). Ów dualizm także stanowi przestrzeń naszych zainteresowań. Postaramy się wydobyć chociaż cząstkę tego bogactwa znaczeń, jakie można w doświadczeniu dotyku wyczytać.

   W przestrzeni dotyku to kontynuacja rozpoczętego w 2004 roku cyklu spotkań naukowych i publikacji pod szyldem Medium Mundi. Każda odsłona tego projektu składa się z dwóch części: sesji naukowej i książki. Ta ostatnia to zbiór tekstów znacznie rozszerzony w stosunku do liczby wygłoszonych wcześniej referatów. Do tej pory - przypomnijmy - ukazały się trzy tomy: Śląsk - miejsce spotkania (2005), Śląsk - kamień drogocenny (2006) i Z tęsknoty za mistrzem (2007). Podczas najbliższego naukowego spotkania - 24 września 2008 roku - zaprezentujemy czwarty i zarazem najobszerniejszy z dotychczasowych tomów: Miasto i czas. Od kilku lat przedsięwzięcia nasze mają nie tylko interdyscyplinarny, ale także ponadregionalny charakter. Konsekwentnie poszerzamy przestrzeń dyskusji. Próbujemy uwolnić ją od wąsko i stereotypowo rozumianego regionalizmu oraz nadać jej formę najbardziej adekwatną w stosunku do potrzeb współczesności.

   Doświadczenie dotyku rozpatrywaliśmy w najrozmaitszych ujęciach i kontekstach. Do współpracy zaproszenie przyjęli przedstawiciele wielu dyscyplin: filozofii, historii, historii sztuki, historii literatury, teologii, pedagogiki, psychologii, medycyny, architektury, językoznawstwa. Pragniemy, by spotkanie nasze stało się także doświadczeniem z pogranicza sztuki i nauki. Sesji towarzyszyła wystawa fotograficzna Macieja Niesłonego oraz wieczór Tadeusza Sławka i Bogdana Mizerskiego - esej na głos i kontrabas zatytułowany Drzewo aniołów, czyli życie i śmierć Williama Blake'a (dzień po sesji w Chorzowskim Centrum Kultury).

   Rozważania o dotyku konsekwentnie włączamy w interesującą nas od lat przestrzeń pogranicza (miejsc, dyscyplin, doświadczeń). Uważamy, że słowo/pojęcie/wartość, jakim jest dotyk, to także okazja do spotkania i dialogu, co oznacza, że pragniemy - wzorem prób wcześniejszych - poszukiwać nowych dróg komunikacji i nowych metodologii. Jest to nasza stała intencja, charakterystyczna dla wszystkich realizowanych przez nas w ramach projektu Medium Mundi przedsięwzięć.


Jacek Kurek
Krzysztof Maliszewski


Słów kilka o sesji 2008
    Poniżej znajdziecie Państwo spojrzenia współtwórców Medium Mundi Krzysztofa Maliszewskiego i Jacka Kurka na sesję z 2008r.

Krzysztof Maliszewski
Lekcja wrażliwości



Jacek Kurek
Dotykając

MEDIUM MUNDI

tyle razy odwiedzono naszą stronę

start licznika - 1 stycznia 2008r.